Web truyện bay màu là bình thường, kiếm chỗ khác mà đọc thôi chứ có gì đâu.
Trước hết thì, bài viết này chỉ là góc nhìn của bản thân tôi, vì thế nếu có thiếu sót hoặc sai ở đâu thì là do cá nhân tôi ngu, vậy đi.
Một chút cơ sở để tôi phát biểu: Tôi đã tham gia cộng đồng MANGA ở VN được ngót nghét 20 năm, dưới nhiều vai trò: người đọc, người dịch, người biên tập, người làm web đọc truyện, may mắn có cơ hội làm việc với nxb trong quá trình phát hành truyện bản quyền tại VN, và có quen biết một số tác giả truyện tranh trong nước.
1. Đã “lậu” thì sớm muộn cũng bay màu
Đã “lậu” thì sớm muộn cũng bay màu. Đấy là vấn đề sớm hay muộn thôi. Có bao nhiêu web truyện, cả trong nước lẫn quốc tế, đã bị bản quyền đánh sập? Nhiều không đếm xuể.
Ý tôi là, một cái web truyện nó rành rành là “vi phạm pháp luật” luôn ấy, nhưng mọi người hay dùng những từ ngữ hoa mỹ như “giúp phát triển văn hóa manga” hay là “nếu không có web truyện quảng bá, ai biết truyện hay mà mua lúc sách bản quyền ra mắt”, vân vân…
Nhưng phạm pháp thì vẫn là phạm pháp. Hầu hết chúng ta đều đứng ở góc nhìn người đọc để đánh giá vấn đề, và về cơ bản, chúng ta không bị mất gì, hoặc cái sự mất mát có thể gói gọn trong cụm từ “tinh thần”.
Một web truyện lậu, nói gắt thì chính là một cái gai nhức nhối trong mắt các tác giả. Nhiều bạn đọc đến đây sẽ nghĩ là: “à, biết ngay, lại xổ văn về ‘ảnh hưởng doanh thu’ cho xem, nếu không có web lậu quảng bá thì ai thèm mua mà đòi có doanh thu”.
Hmm… thật ra tôi muốn nói đến vấn đề trước đó hơn cơ.
2. Hãy tưởng tượng góc nhìn của một tác giả truyện tranh
Hãy tưởng tượng, bạn là một họa sĩ, ngồi vẽ đến trĩ đít mới được hơn chục trang truyện, bạn gửi nó cho nxb để in và xuất bản. Bạn háo hức chờ đến lúc truyện của bạn đến tay người đọc thưởng thức và đánh giá.
Bùm một cái, (trong trường hợp truyện của bạn hay) bạn phát hiện ra, sản phẩm của mình có mặt trên internet sớm hơn cả ngày phát hành chính thức.
Bạn thấy nhiều người, với nhiều quốc tịch và ngôn ngữ khác nhau, bình phẩm về truyện của bạn. Bạn thấy những khung tranh của mình vẽ được chia sẻ công khai với tốc độ chóng mặt.
Bạn đem truyện này hỏi biên tập viên ở nxb, và nhận được câu trả lời: đấy là văn hóa truyện lậu.
Khoan hãy nói đến sự đón nhận hay chê trách về nội dung từ người đọc, bạn nhận ra rằng công sức vẽ vời của mình không được bảo vệ, hoặc không thể bảo vệ nổi. Những người ngoài kia được miễn phí đọc trước cả những người bỏ tiền mua truyện của bạn, nuôi sống bạn.
Rồi một ngày đẹp trời, khi bạn lướt X (Twitter), một tài khoản xa lạ, nói ngôn ngữ xa lạ, tag bạn vào một bài đăng phê bình nội dung chương mới nhất thuộc bộ truyện của bạn, kèm với một hình ảnh cắt ra từ truyện, nhưng lời thoại bằng tiếng Anh dù truyện của bạn chưa từng xuất bản nước ngoài.
Bạn có nên khó chịu không? Bạn có nên nổi điên với kẻ trơ tráo này không? Biên tập viên của bạn khuyên bạn làm lơ đi.
Dưới phần bình luận của bài đăng kia có rất nhiều phản ứng khác nhau: đồng tình có, chửi bởi sự sỗ sàng của kẻ đăng bài cũng có… Bạn hiểu ra, à, tất cả những người này đều đã đọc truyện của mình mà mình không biết, không được xin phép, và không được trả một đồng nào. Thậm chí, bọn họ còn kêu gọi ủng hộ tiền để tiếp tục hành vi ăn cắp.
Đây là “văn hóa” kiểu gì? Luật bản quyền đâu rồi? Mấy người này bị làm sao vậy? Tôi đâu cần mấy người nhận xét truyện của tôi sau khi mấy người ăn cắp chúng. Cái gì mà “giúp quảng bá” cơ chứ? Tôi đâu có yêu cầu mấy người làm vậy?
3. Cuộc chiến không hồi kết giữa NXB và Web lậu
Rồi, bạn nhận ra rằng không riêng gì truyện của bạn. Truyện nổi tiếng hơn, tác giả lớn hơn, cũng bị. Truyện kém nổi hơn, tác giả vô danh, cũng bị.
Bạn, cùng với một số tác giả khác, lên tiếng đòi các nxb phải làm gì đó để bảo vệ tác phẩm của bạn bị ăn cắp trắng trợn như hiện tại. Thế là, nxb của bạn gửi đơn khiếu nại đến các đơn vị quốc tế có trách nhiệm xử lý.
Bạn được thông báo rằng: rất nhiều web truyện lậu đã bị xử lý, và để tránh những hành vi xấu lập lại, nxb cũng đề xuất đưa truyện của bạn lên một số nền tảng trực tuyến, giúp tiếp cận độc giả quốc tế dễ dàng và hợp pháp. Bạn hài lòng, nghĩ rằng, làm đến thế này rồi thì sẽ không còn truyện lậu nữa.
Nhưng không, bạn lướt X vài vòng và thấy mọi thứ không thay đổi nhiều.
Một web truyện chết, 2-3 cái khác mọc lên. Có thể chính là web cũ đổi tên, hoặc một web mới quyết định nhảy vào cuộc để chiếm thị phần.
Bạn đọc bình luận, người ta chửi bới các nxb và công ty vì đã đánh sập web yêu thích của họ, làm họ phải mất công đi tìm web khác. Một số người thì chửi nền tảng của nxb là chi phí cao, hoặc không thì lạ dịch thuật chán, hoặc là chất lượng hình ảnh kém.
Thế nhưng, thậm chí còn có những người vào X của bạn để hỏi rằng: tác giả ơi, Web A (lậu) bị chết rồi, tác giả cho link web nào khác được không? Nhớ là miễn phí nhé.
Bạn cuối cùng đã hiểu “văn hóa truyện lậu” là gì. Người ta đọc truyện của bạn (bằng con đường phạm pháp) là ban ơn cho bạn. Người ta tán thưởng/phê bình truyện của bạn (bằng con đường phạm pháp) là vinh dự của bạn. Người ta bỏ tiền mua sách của bạn (sau khi đã đọc bằng con đường phạm pháp) là hiển nhiên, không có gì sai trái.
Hi vọng tình huống bốc phét bên trên của mình khiến bạn thấy thú vị. Nhưng, tuy là bốc phét, nó hoàn toàn dựa trên những hiểu biết của mình về cách suy nghĩ của đa số tác giả. Bản thân mình cũng hoạt động sáng tạo nội dung nên cũng đồng cảm.
4. Hồi kết của các web truyện, giờ sao?
Thế thì, trở lại với câu hỏi ban đầu: Hồi kết của các web truyện, giờ sao?
Thì câu trả lời là, chẳng sao cả nếu bạn đứng ở vị trí người đọc. Bạn yên tâm, dù một web truyện có to đến mức nào mà sập, sẽ luôn có sự thay thế. Có cầu có cung mà.
Luôn có những kẻ muốn ăn miếng bánh béo bở này (cho đến khi đi tù). Cộng động M-A luôn có thể tìm ra cách để tiếp tục “văn hóa truyện lậu”.
Tôi không ở đây để khuyên các bạn đừng đọc web lậu nữa, hay là nhân dịp này hãy mua sách bản quyền để ủng hộ đi. Vì ai cũng biết là khuyên thế sáo rỗng và ảo đá quá.
Tôi cũng không ở đây để đưa ra phương án giải quyết tình trạng “truyện lậu”. Vì tôi chỉ là một thằng ất ơ bé xíu thì nghĩ ra được phương án nào cơ chứ?
Tôi ở đây là để khuyên các bạn IM MỒM một khi đã đọc truyện lậu, vì 100% là đang sai thì không có quyền phát biểu:
- Bạn không có tiền mua sách nên mới đọc lậu: Ai quan tâm?
- Bạn phải đọc lậu thử, biết hay mới mua: Thì bạn im mồm mà đọc rồi mua, ai hỏi?
- Tại thằng Mỹ bóp nên VN mới làm căng chuyện bản quyền, web truyện mới phải cút: Thì sao, làm như Mỹ không bóp thì web không vi phạm bản quyền vậy?
- Web truyện chia sẻ truyện vì đam mê văn hóa thôi, có gì sai đâu mà lên án: Dùng “đam mê” để biện minh cho vi phạm pháp luật ư, cứ nói y nguyên như thế ở tòa nhé?
Nói tóm lại, đã “lậu” thì KHÔNG-LÊN-TIẾNG, vì nói gì để bao biện cũng sẽ ngu.
5. Sự thật thú vị về lượng truy cập lậu
Một thông tin nhỏ thú vị: Hầu hết mọi người đều biết là người Nhật thì hay có xu hướng bài ngoại nên không thích nội dung manga-anime bị mang ra khỏi đất nước của họ, chứ chưa cần nói đến là mang ra bằng cách phạm pháp.
Một số người Nhật trên X combat lại đám bảo vệ web lậu (ừ có đầy người như thế) rằng muốn thưởng thức M-A thì đến Nhật mà mua. Rồi đám kia rep lại là: “mày không biết tiền máy bay rồi tiền này kia đắt thế nào…”
Hừm, ý là, bọn Nhật đương nhiên không có ý bảo là bay đến mà mua thật, ý bọn nó là chúng mày đừng có ăn trộm hay đọc miễn phí nữa. Nhưng mà tôi thấy lý lẽ cả hai bên đều chưa ổn ấy.
Hơn nữa: bạn có biết là lưu lượng truy cập các trang web truyện lậu của Nhật Bản thường xuyên đứng thứ 2 thế giới, chỉ sau Mỹ không? 🥸
Vậy nên, cứ im đi rồi sẽ lại có web khác, như Hydra bị chặt một đầu thì mọc lại hai đầu ấy.
Văn hóa truyện lậu sẽ không chết nổi, không phải vì bản chất con người thích miễn phí, mà vì đơn giản là sẽ không bao giờ có một web chính thống nào có thể cung cấp trải nghiệm (bao gồm số lượng đầu truyện, bản dịch, giao diện người dùng) tốt bằng web lậu.
Tác giả: Tạ Ngọc Dương - 07/05/2026 - Tạ Ngọc Dương
Một vài bình luận từ cộng đồng
“Cái xàm lol nhất của một số bọn đọc lậu ở vn là tụi nó tưởng đọc lậu là đang ban ơn cho tác giả giúp cho truyện họ được nổi tiếng hơn vậy”
“Web sập nhưng mà vấn đề lậu sẽ còn mãi thôi, lậu ko chet mà lậu bị giảm đi bởi dịch vụ ổn hơn, giá thành ổn hơn so với túi tiền người dùng.”
“nhưng rõ ràng số lượng người trẻ chịu bỏ tiền ra đã nhiều hơn so với các thế hệ trước, một phần quan trọng là do dịch vụ chất lượng chứ nếu chỉ trông chờ vào mấy cái nhà phát hành nội địa như vng hay vtc thì ko thể nào đạt đc kết quả đấy”
“Đơn giản là vì chưa bị đem công sức của bản thân ra để người khác sử dụng miễn phí nên chắc chắn sẽ có những thành phần kêu đọc lậu là ban ơn :)) làm sao mà tránh được việc đọc web lậu, chỉ là cố gắng giảm ở mức tối thiểu thôi, cái vấn đề là nhiều thằng tưởng đọc lậu là oai rồi to mồm gáy như mấy thằng trên X khiến cho luật bản quyền ngày càng thắt chặt và chúng nó sẽ tiếp tục chửi, đúng một vòng tuần hoàn 🤡 đã làm sai thì nên im im cái mồm vào, ăn vụng thì phải biết chùi mép 😞”
“Thế méo nào mấy page phim TQ Tổng tài nhà nước đéo quét t thấy rác vl đéo gõ, manga anime gõ nhiều vl 💀”
“Lí do chính của bị siết nè: 🔴 USTR (Office of the United States Trade Representative) - Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ mới công bố Special 301 Report 2026, trong đó Việt Nam bị xếp vào nhóm Priority Foreign Country - PFC, mức cảnh báo cao nhất về bảo hộ và thực thi sở hữu trí tuệ. Lần đầu sau 13 năm Mỹ đưa một đối tác thương mại vào nhóm này (lần trước là Ukraine).
USTR đưa ra các cơ sở để xếp loại Việt Nam vào danh sách này:
- Không thực thi đủ mạnh và liên tục với vi phạm bản quyền online
- Chưa xử lý đủ tình trạng hàng giả, hàng xâm phạm nhãn hiệu
- Thực thi tại biên giới chưa hiệu quả
- Thiếu hành động với việc doanh nghiệp dùng phần mềm không bản quyền
- Thiếu chế tài hình sự với hành vi trộm tín hiệu truyền hình cáp/vệ tinh mã hóa
USTR nói trong vòng 30 ngày sẽ quyết định có mở điều tra theo Section 301 với Việt Nam hay không.”